14.Mệnh đề danh ngữ (Noun clauses)

Định nghĩa: Khi mệnh đề danh ngữ làm chủ ngữ, toàn bộ mệnh đề được xem như một đơn vị danh từ đứng ở vị trí chủ ngữ của động từ chính: What she said was surprising.

(Việc chúng tôi đến lớp trễ làm giáo viên khó chịu.)

What I had for breakfast gave me heartburn.

(Những thứ tôi đã ăn trong bữa điểm tâm khiến tôi bị ợ nóng.)

How the prisoner escaped is a complete mystery.

(Cách tù nhân đó trốn thoát là điều hoàn toàn bí ẩn.)

Whether she comes or not is unimportant to me.

(Với tôi, cô ấy đến hay không cũng chẳng quan trọng.)

• Mệnh đề bắt đầu bằng if không được dùng ở vị trí chủ ngữ.

(Không chắc liệu chúng ta có thành công hay không.)

Không dùng: If we can succeed isn't clear

Định nghĩa: Mệnh đề danh ngữ có thể làm tân ngữ của động từ, đặc biệt sau các động từ chỉ suy nghĩ, nói, biết, tin hoặc cảm nhận: I know that she is right.

Please tell me where you live. (Hãy cho tôi biết anh sống ở đâu.)

You must choose which flavor of ice cream you want. (Bạn nên chọn vị kem nào bạn muốn.)

I wonder if he needs help. (Tôi tự hỏi liệu anh ấy có cần giúp gì không.)

Định nghĩa: Tân ngữ của giới từ là danh từ, đại từ, cụm danh từ hoặc dạng tương đương đứng sau giới từ để hoàn thành nghĩa của cụm giới từ: with her, after lunch.

Pay careful attention to what I am going to say. (Hãy lưu ý thật kỹ những điều tôi sắp nói.)

Josie is not interested in whatever Kyle says. (Josie không quan tâm đến bất cứ điều gì Kyle nói.)

• Chỉ những mệnh đề danh ngữ bắt đầu bằng nghi vấn từ (what, where, how...) hoặc whether mới có thể theo sau giới từ. Mệnh đề danh ngữ bắt đầu bằng if hoặc that không theo sau giới từ.

Không dùng: ...news on if the project is going ahead

Định nghĩa: Mệnh đề danh ngữ có thể làm bổ ngữ sau be, giải thích hoặc xác định nội dung của chủ ngữ: The problem is that we are late.

That is not what I want. (Đó không phải những gì tôi cần.)

Định nghĩa: Mệnh đề đồng cách đứng sau một danh từ trừu tượng như fact, idea, belief, news, possibility để giải thích nội dung của danh từ đó.

(Tin ngày mai chúng ta được nghỉ là không đúng.)

that we are having a holiday tomorrow là mệnh đề đồng cách của the news

Your statement that you found the money in the street will not be believed. (Sẽ chẳng ai tin lời khai anh đã nhặt được số tiền này trên phố.)

Ta cũng có thể dùng mệnh đề that (that clause) sau một số tính từ và danh từ.

What gave you the idea that I can sing? (Điều gì khiến anh nghĩ là tôi biết hát vậy?)

• Có thể bỏ liên từ that khi mệnh đề that (that-clause) làm tân ngữ của động từ hoặc theo sau tính từ.

Nhưng không được bỏ that khi mệnh đề that làm chủ ngữ hoặc theo sau danh từ.

It's important (that) we look at the problem in more detail.

(Điều quan trọng là chúng ta phải xem xét tường tận vấn đề.)

So sánh: That she doesn't understand spoken English is obvious.

(Rõ ràng là cô ấy không hiểu được tiếng Anh đàm thoại.)

Không dùng: She doesn't understand spoken English is obvious.

I know for a fact that she earns more than I do.

(Tôi biết chắc rằng cô ấy kiếm được nhiều tiền hơn tôi.)

• Trong mệnh đề danh ngữ, chủ ngữ đứng trước động từ. Không dùng trật tự từ của câu nghi vấn trong mệnh đề danh ngữ.

Không dùng: I couldn't hear what did he say.

I wonder how Tim is getting on. (Tôi thắc mắc không biết dạo này Tim sống ra sao.)

Không dùng: I wonder how is Tim getting on.

Ghi nhớ và lỗi thường gặp: - Mệnh đề danh ngữ hoạt động như một danh từ: có thể làm chủ ngữ, tân ngữ, bổ ngữ hoặc đồng vị. - Trong mệnh đề danh ngữ dạng câu hỏi gián tiếp, dùng trật tự câu trần thuật: I know where he is, không phải where is he. - Whether dùng được rộng hơn if, đặc biệt sau giới từ, trước to-infinitive và trong cấu trúc whether ... or not trang trọng. - Không bỏ that khi việc bỏ làm câu mơ hồ hoặc khó đọc, dù that có thể lược trong nhiều mệnh đề tân ngữ.