4.Trạng từ (Adverbs)

Định nghĩa: Nhiều trạng từ chỉ cách thức được tạo từ tính từ bằng cách thêm -ly, nhưng không phải mọi trạng từ đều có đuôi -ly, và một số từ tận cùng bằng -ly lại là tính từ.

• Thông thường: adjective + -ly: quick → quickly, careful → carefully.
• Tính từ tận cùng bằng -y thường đổi y → i rồi thêm -ly: happy → happily.
• Một số trường hợp thay đổi chính tả: true → truly; full → fully; basic → basically.
• Một số trạng từ bất quy tắc hoặc cùng hình thức với tính từ: good → well; fast → fast; hard → hard; late → late.

Định nghĩa: Một số từ như fast, hard, late, early, straight có thể làm cả tính từ và trạng từ mà không thêm -ly; chức năng được xác định bằng vị trí và từ mà chúng bổ nghĩa.

The train was going quite fast. [adverb] (Tàu đang chạy khá nhanh.)

It takes hard work to be successful. [adjective]

(Phải làm việc chăm chỉ mới thành công.)

Don't work too hard. [adverb] (Đừng làm việc quá vất vả.)

We didn't have a long wait. [adjective] (Chúng tôi đã không đợi lâu.)

Have you been waiting long? [adverb] (Các bạn đợi lâu chưa?)

— Một số từ có thể có hai trạng từ, một trạng từ có cùng hình thức với tính từ và một trạng từ tận cùng bằng -ly có nghĩa khác.

(Ann làm việc vất vả và trong khi anh trai cô ấy thì hầu như chẳng làm gì cả.)

• hardly (= almost not): rất ít, hầu như không

(Tôi không ngạc nhiên khi anh ta không tìm được việc. Anh ta hầu như không cố gắng để tìm.)

• lately (= recently): gần đây

• nearly (= almost): gần như, suýt

• highly (= very, very much): rất, lắm, hết sức

(Cô ấy là một phụ nữ trẻ rất thông minh.)

• deeply (= very, very much): rất, rất nhiều

(Anh ta rất quan tâm đến kế hoạch này.)

• freely (= without limit): tự do, thoải mái

• Trạng từ chỉ tần suất thường đứng ở vị trí giữa câu (mid position)

I'll never agree to their demands.

(Tôi sẽ không bao giờ đồng ý với yêu cầu của họ.)

Mary sometimes goes to the cinema with Tom.

(Thỉnh thoảng Mary đi xem phim với Tom.)

She has never written to me. (Cô ấy chưa bao giờ viết thư cho tôi.)

Tuy nhiên, trạng từ chỉ tần suất thường đứng trước trợ động từ khi trợ động từ được nhấn mạnh và khi trợ động từ đứng một mình trong câu trả lời ngắn.

Have you ever met her again? ~ Yes, I sometimes have.

(Anh có bao giờ gặp lại cô ta không? ~ Có, thỉnh thoảng tôi có gặp.)

• Một số trạng từ chỉ tần suất như usually, normally, often, frequently, sometimes và occasionally cũng có thể đứng ở vị trí đầu câu hoặc cuối câu để nhấn mạnh hoặc chỉ sự tương phản. Trong cách dùng trung tính, always và never thường không đứng ở cuối câu và ít đứng đầu câu hơn các trạng từ như sometimes/often. Tuy nhiên, chúng có thể được đưa lên đầu câu để nhấn mạnh, tạo phong cách văn chương hoặc đảo ngữ: Never have I seen such a view.

(Tôi thường cho thợ làm tóc tiền tip.)

My dad cooks dinner sometimes, but usually my mum does it.

(Thỉnh thoảng cha tôi nấu bữa tối, nhưng thường thì mẹ tôi nấu.)

• Các cụm trạng từ chỉ tần suất như every day, every hour, once a week, three times a month,... thường đứng ở vị trí đầu hoặc cuối câu.

He plays tennis three times a week.

(Anh ta chơi tennis ba lần một tuần.)

Every day we go jogging./ We go jogging every day.

(Chúng tôi chạy bộ mỗi ngày.)

Định nghĩa: Trạng từ chỉ mức độ cho biết mức độ (ít, nhiều,...) của một tính chất hoặc một đặc tính.

• Trạng từ chỉ mức độ thường đứng trước tính từ hoặc trạng từ mà nó bổ nghĩa.

They spoke too quickly for us to understand. (Họ nói quá nhanh nên chúng tôi chẳng hiểu được.)

Nhưng enough đứng sau tính từ hoặc trạng từ.

You should write clearly enough for us to read. (Anh nên viết rõ ràng để chúng tôi đọc được.)

• Một số trạng từ chỉ mức độ có thể bổ nghĩa cho động từ như almost, barely, hardly, just, nearly, quite, rather, really, scarcely thường đứng ở vị trí giữa câu (trước động từ chính, sau động từ be và trợ động từ).

This hammer is just the thing I need. (Cái búa này đúng là cái tôi cần.)

Định nghĩa: Trạng từ nghi vấn là các trạng từ được dùng để đặt câu hỏi: Where, when, why, how.

• Where (ở đâu): được dùng để hỏi nơi chốn.

• When (khi nào): được dùng để hỏi thời gian.

• Why (tại sao): được dùng để hỏi lý do.

• Why not...? có thể được dùng để đưa ra một đề nghị hoặc đồng ý với một đề nghị.

Let's go to the cinema. ~ Why not? (Chúng ta đi xem phim nhé. ~ Sao lại không nhỉ?)

• Why don't you/ we...? cũng có thể được dùng để đưa ra lời đề nghị hoặc gợi ý.

• How (như thế nào, bằng cách nào): được dùng để hỏi cách thức.

How do you go to school? ~ By bicycle.

(Bạn đi học bằng phương tiện gì? ~ Xe đạp.)

• How + be + (a person) được dùng để hỏi về sức khỏe của người nào đó.

(Bọn trẻ thế nào? ~ Chúng khỏe.)

How are you? ~ Fine, thanks. (Bạn khỏe không? ~ Khỏe, cảm ơn.)

How cũng có thể được dùng để hỏi về tâm trạng.

(Hôm nay trông cô ấy thế nào? ~ Mệt mỏi.)

• How + be + (a thing) được dùng để yêu cầu mô tả điều gì đó.

(Phim thế nào? ~ Rất hay.)

How's your new job? ~ So boring. [= What's your new job like?]

(Công việc mới của bạn thế nào? ~ Chán ngắt.)

• How + adjective/ adverb (how much, how many, how long, how old, how often, how far, how high, how fast,...) được dùng để hỏi kích thước, số lượng, mức độ, khoảng cách, v.v.

(Cái bàn này dài bao nhiêu? ~ 135 cm.)

How old are you? ~ Fifteen. (Bạn bao nhiêu tuổi? ~ 15.)

How often do you go swimming? ~ Twice a week.

(Bao lâu bạn đi bơi một lần? ~ Một tuần hai lần.)

How far is your house? ~ About one kilometer.

(Nhà bạn cách đây bao xa? ~ Khoảng 1km.)

• Trạng từ nghi vấn luôn đứng đầu câu.

How did you come here? (Anh đến đây bằng phương tiện gì?)

Định nghĩa: Trạng từ quan hệ when (mà, khi), where (nơi mà), why (vì sao) được dùng để giới thiệu các mệnh đề quan hệ sau các danh từ chỉ thời gian (when), nơi chốn (where) và lý do (why).

(Tôi sẽ không bao giờ quên cái ngày mà tôi gặp anh lần đầu.)

I know a shop where you can find sandals.

(Tôi biết một cửa hàng mà bạn có thể mua được xăng-đan.)

Do you know the reason why he left her?

(Anh có biết lý do vì sao anh ta rời bỏ cô ta không?)

Định nghĩa: Phần này trình bày các vai trò ngữ pháp mà thành phần đang xét có thể đảm nhiệm trong câu và cách nhận biết từng chức năng.

Định nghĩa: Trạng từ bổ nghĩa cho động từ bằng cách cho biết hành động diễn ra như thế nào, khi nào, ở đâu, thường xuyên hay ở mức độ nào.

[fluently bổ nghĩa cho động từ speaks]

Mở rộng: Khi bổ nghĩa cho động từ, trạng từ có thể trả lời các câu hỏi How? When? Where? How often? To what degree?: carefully, yesterday, outside, often, completely.

Định nghĩa: Trạng từ có thể bổ nghĩa cho tính từ để điều chỉnh mức độ hoặc thái độ: very difficult, extremely useful, surprisingly good.

[terribly bổ nghĩa cho tính từ cold]

Định nghĩa: Một trạng từ có thể bổ nghĩa cho trạng từ khác, thường để chỉ mức độ: very quickly, surprisingly well, almost never.

[too bổ nghĩa cho trạng từ badly]

Định nghĩa: Một số trạng từ có thể bổ nghĩa cho cả cụm từ, giới hạn hoặc nhấn mạnh phạm vi nghĩa của cụm đó.

[madly bổ nghĩa cho cụm giới từ in love]

Mở rộng: Trạng từ có thể tác động đến cả cụm giới từ, cụm danh từ hoặc cụm tính từ: right after lunch, almost every day, really quite difficult.

Định nghĩa: Trạng từ câu bình luận về toàn bộ mệnh đề hoặc thể hiện thái độ của người nói: Fortunately, nobody was hurt.

(May mắn thay anh ấy đã đậu kỳ thi cuối khóa.)

[luckily bổ nghĩa cho cả câu he passed the final exam]

Định nghĩa: Trạng từ có thể đứng ở ba vị trí trong câu

Định nghĩa: Các trạng từ nghi vấn (when, where, why, how) và trạng từ dùng để kết nối (however, then, next, besides, anyway, ...) thường đứng ở vị trí đầu câu.

I worked until five o'clock. Then I went home.

(Tôi làm việc đến 5 giờ. Sau đó tôi về nhà.)

Trạng từ hoặc cụm trạng từ chỉ thời gian cũng có thể đứng ở đầu câu để nhấn mạnh.

(Sáng hôm qua một điều rất lạ đã xảy ra.)

Định nghĩa: Một số trạng từ như trạng từ chỉ tần suất, trạng từ chỉ mức độ, trạng từ chỉ cách thức có thể đứng ở vị trí giữa câu – nghĩa là:

Quy tắc cốt lõi: Trạng từ tần suất thường đứng trước động từ thường (I often go), sau be (She is often late) và thường sau trợ động từ đầu tiên (He has never seen it). Lưu ý: Vị trí có thể thay đổi để nhấn mạnh, nhưng người mới học nên dùng các vị trí trung tính trên trước.

Định nghĩa: Nhiều trạng từ ở vị trí giữa câu đứng trước động từ thường, nhưng sau be và thường sau trợ động từ đầu tiên: She often goes; She is often late; She has never seen it.

• We always play tennis on Saturday.

(Thứ Bảy nào chúng tôi cũng chơi quần vợt.)

1. Sau động từ be và các trợ động từ (auxiliary verbs: do, can, will, must, ...) hoặc giữa trợ động từ và động từ chính.

• The meeting will probably last for about an hour.

(Có lẽ cuộc họp sẽ kéo dài khoảng một tiếng đồng hồ.)

• We have suddenly decided to sell the house.

(Chúng tôi đột ngột quyết định bán nhà.)

2. Khi có hai hoặc hơn hai trợ động từ, trạng từ thường đứng sau trợ động từ đầu tiên.

(Chắc chắn các bức tranh đã bị đánh cắp.)

• She would never have been promoted if she hadn't changed jobs.

(Nếu không đổi việc thì cô ấy đã chẳng bao giờ được thăng chức.)

• Khi ở vị trí giữa câu, trạng từ chỉ cách thức hoặc chỉ sự hoàn tất thường đứng sau tất cả các trợ động từ.

(Vấn đề đang được nghiên cứu kỹ.)

• Khi muốn nhấn mạnh động từ be hoặc trợ động từ, trạng từ thường đứng trước.

• He probably has arrived by now. (Giờ này chắc là anh ta đã đến rồi.)
• I always don't like her. (Tôi chẳng bao giờ ưa cô ta.)
• Trạng từ không được đứng giữa động từ và tân ngữ.

Định nghĩa: Trạng từ chỉ cách thức, thời gian và nơi chốn thường đứng ở vị trí cuối câu.

• What are you doing tomorrow? (Ngày mai anh sẽ làm gì?)
• Did you have a nice time in New York?

(Anh ở New York có vui không?)

• Khi có nhiều trạng từ hoặc cụm trạng từ cùng nằm ở vị trí cuối câu, thì trạng từ đơn (single-word adverb) thường đứng trước cụm trạng từ.

• Ngoại trừ những bổ ngữ cần thiết, trạng từ ở vị trí cuối câu thường theo thứ tự: cách thức (manner) - nơi chốn (place) - tần suất (frequency) - thời gian (time).

• He walked slowly round the park after dinner. (Sau bữa tối, ông ta thả bộ quanh công viên.)
• My parents traveled to Florida twice last year. (Năm ngoái cha mẹ tôi đã đến Florida hai lần.)

Định nghĩa: Phép đảo động từ là sự đảo ngược vị trí giữa động từ hoặc trợ động từ và chủ ngữ. Hình thức đảo trợ động từ được dùng khi:

1. Trạng từ phủ định (never, rarely, seldom,...) hoặc cụm trạng từ phủ định được đặt đầu câu hoặc mệnh đề để nhấn mạnh.

• Seldom have I seen such a remarkable creature. (Hiếm khi tôi gặp được một người xuất sắc đến thế.)
• Under no circumstances should you agree to that proposal. (Dù trong hoàn cảnh nào anh cũng đừng chấp thuận đề nghị đó.)
• Nowhere else will you find such a kind man. (Không ở đâu anh có thể tìm thấy một người tử tế như thế.)
• On no account must this switch be touched. (Bất cứ lý do gì cũng không được chạm vào nút này.)

2. Cụm từ hardly/ scarcely/ barely ... when, no sooner ... than, cụm từ bắt đầu bằng only (only, only after, only when,...) hoặc bằng not (not, not until, not only ... but also) được đặt ở đầu câu hoặc mệnh đề để nhấn mạnh.

• Only with the full agreement of everyone can we hope to succeed. (Chỉ khi nào tất cả mọi người đều đồng ý thì chúng ta mới hy vọng thành công.)
• Only then did I understand what she meant. (Chỉ đến khi đó tôi mới hiểu cô ấy muốn nói gì.)
• Not a single word did he say. (Anh ta chẳng nói lời nào.)
• Not only did we lose our money, but we were nearly killed. (Chúng tôi không những mất tiền mà còn suýt thiệt mạng nữa.)

3. Cụm từ So + adjective/ adverb hoặc Such + be + noun được đặt ở đầu câu.

(Trông cô ấy buồn cười đến nỗi mọi người cười phá lên.)

Such was the tale he told me. (Nó đã kể với tôi như vậy đó.)

• Một số trạng từ, trạng ngữ thường được theo sau bởi hình thức đảo ngữ:

never, rarely, seldom, little, hardly (ever), neither, nor, hardly ... when/ before, scarcely ... when, no sooner ... than, only/ only by, only then/ when/ after/ later/ if, only in this way, on no condition, in/ under no circumstances, on no account, at no time, in no way, nowhere (else), not till/ until, not only ... but also, so/ such ... that

• Hình thức đảo ngữ không được dùng sau not far... và not long...

Không dùng: Not far from here can you see foxes.

• Only after/ when/ if và Not until/ till có hình thức đảo ngữ ở mệnh đề chính.

(Chỉ khi người cuối cùng ra về cô ấy mới ngồi xuống nghỉ ngơi.)

Not until you have finished your homework can you go out.

(Con không được đi chơi cho đến khi làm xong bài tập về nhà.)

Hình thức đảo toàn bộ động từ được dùng khi cụm trạng từ chỉ nơi chốn, phương hướng, hoặc các trạng từ here, there, back, out, up, down, on, off, first, last, v.v. đứng đầu câu.

(Nằm dưới gốc cây là một người đàn ông to con nhất mà tôi từng gặp.)

Out into the street ran the thieves. (Bọn trộm chạy vụt ra đường.)

Here comes Freddy! (Freddy đến kìa!)

Out went the lights! (Đèn đuốc tắt hết rồi kìa!)

Ghi nhớ và lỗi thường gặp: - Không phải trạng từ nào cũng có -ly: fast, hard, late có thể là trạng từ; ngược lại friendly, lovely, lonely là tính từ. - Phân biệt hard (chăm chỉ/mạnh) và hardly (hầu như không), late (muộn) và lately (gần đây). - Trạng từ tần suất thường đứng trước động từ thường nhưng sau be: She often works late; She is often late. - Vị trí trạng từ có thể thay đổi sắc thái hoặc phạm vi bổ nghĩa, vì vậy không nên chỉ học một vị trí cố định.