24.1.Thành lập danh từ (Noun formation)

Định nghĩa: Danh từ được thành lập từ động từ là nội dung thuộc hệ thống danh từ, tập trung vào cách danh từ biểu thị người, vật, nơi chốn, khái niệm hoặc vai trò của danh từ trong câu.

1. Một số danh từ được thành lập bằng cách thêm các hậu tố (suffixes) vào sau động từ.

Định nghĩa: -tion/-ation là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

• to introduce → introduction (sự giới thiệu)
• to invent → invention (sự phát minh)
• to conserve → conservation (sự bảo tồn)
• to preserve → preservation (sự bảo quản)
• to admire → admiration (sự ngưỡng mộ)

Định nghĩa: -ment là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

• to achieve → achievement (thành tựu)
• to employ → employment (việc làm)
• to disappoint → disappointment (sự thất vọng)
• to improve → improvement (sự cải tiến)

Định nghĩa: -ence/-ance là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

• to differ → difference (sự khác nhau)
• to attend → attendance (sự tham dự)
• to appear → appearance (sự xuất hiện)

Định nghĩa: -er/-or và các hậu tố chỉ người/vật là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

• to dry → dryer (máy sấy)
• to teach → teacher (giáo viên)
• to edit → editor (biên tập viên)

Định nghĩa: -ar/-ant/-ee là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

to instruct → instructor (huấn luyện viên)

to calculate → calculator (máy tính)

to fertilize → fertilizer (phân bón)

to lie → liar (kẻ nói dối)

to assist → assistant (người phụ tá)

to employ → employee (nhân viên)

to examine → examinee (thí sinh)

Định nghĩa: -ing là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

to build → building (việc xây dựng)

to understand → understanding (sự hiểu biết)

Định nghĩa: -age là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

to use → usage (cách sử dụng)

Định nghĩa: Danh từ được thành lập từ danh từ là nội dung thuộc hệ thống danh từ, tập trung vào cách danh từ biểu thị người, vật, nơi chốn, khái niệm hoặc vai trò của danh từ trong câu.

Định nghĩa: Ship là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

owner → ownership (quyền sở hữu)

Định nghĩa: Ism là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

hero → heroism (chủ nghĩa anh hùng)

Marx → Marxism (chủ nghĩa Marx)

ideal → idealism (chủ nghĩa duy tâm)

Định nghĩa: Danh từ được thành lập từ tính từ là nội dung thuộc hệ thống danh từ, tập trung vào cách danh từ biểu thị người, vật, nơi chốn, khái niệm hoặc vai trò của danh từ trong câu.

Định nghĩa: Ity là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

popular → popularity (tính phổ biến)

responsible → responsibility (trách nhiệm)

special → speciality (đặc tính)

real → reality (thực tế)

national → nationality (quốc tịch)

Định nghĩa: Ism là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

common → communism (chủ nghĩa cộng sản)

social → socialism (chủ nghĩa xã hội)

surreal → surrealism (chủ nghĩa siêu thực)

feudal → feudalism (chế độ phong kiến)

Định nghĩa: -Ness là hậu tố được dùng trong quá trình thành lập từ. Nghĩa và từ loại của từ mới phụ thuộc vào gốc từ và kiểu hậu tố.

happy → happiness (niềm/ sự hạnh phúc)

sad → sadness (sự buồn bã)

cold → coldness (sự lạnh lẽo)

willing → willingness (sự tự nguyện)

Định nghĩa: Một số tiền tố có thể được thêm trước danh từ hoặc gốc từ để tạo danh từ mới với ý nghĩa như mức độ, vị trí hoặc quan hệ.

Định nghĩa: super- là tiền tố được thêm trước gốc từ để thay đổi hoặc bổ sung nghĩa của từ gốc.

market → supermarket (siêu thị)

star → superstar (siêu sao)

structure → superstructure (kiến trúc thượng tầng)

store → superstore (cửa hàng lớn)

Định nghĩa: under- là tiền tố được thêm trước gốc từ để thay đổi hoặc bổ sung nghĩa của từ gốc.

growth → undergrowth (tầng cây thấp)

clothes → underclothes (quần áo lót)

pass → underpass (đường ngầm/ chui)

weight → underweight (nhẹ cân, thiếu cân)

Định nghĩa: sur- là tiền tố xuất hiện trong một số từ có nghĩa liên quan đến “trên/thêm/vượt”, nhưng không phải là tiền tố tạo từ tự do trong tiếng Anh hiện đại; nên học theo từng từ như surface, surcharge.

name → surname (họ)

plus → surplus (số thặng dư, số thừa)

tax → surtax (thuế lợi tức lũy tiến)

Định nghĩa: sub- là tiền tố mang nghĩa “dưới, phụ, cấp thấp hơn hoặc một phần”, gặp trong các từ như subway, subcommittee, submarine.

continent → subcontinent (tiểu lục địa)

committee → subcommittee (phân ban)

contract → subcontract (hợp đồng phụ)

marine → submarine (tàu ngầm)