Khi phân loại theo công dụng, câu gồm 4 loại: Câu trần thuật, câu nghi vấn, câu mệnh lệnh và câu cảm thán.
1. Câu trần thuật (Declarative sentences)
Câu trần thuật là câu dùng để nói lên ý nghĩ, tình cảm của mình hoặc để thuật lại một sự việc nào đó. Câu trần thuật có thể ở dạng khẳng định (affirmative) hoặc phủ định (negative).
Ex: He speaks English very well. (Anh ấy nói tiếng Anh rất hay.)
I like to go shopping. (Tôi thích đi mua sắm.)
Câu phủ định được thành lập bằng cách thêm not vào trợ động từ (be, have, do, must, can, ...) hoặc dùng các trạng từ phủ định never, hardly, scarcely,... trước động từ chính.
Ex: They don't work on Saturday. (Thứ Bảy họ nghỉ làm.)
I will never agree to their demands.
(Tôi sẽ không bao giờ đồng ý với những yêu cầu của họ.)
Câu phủ định cũng có thể được thành lập bằng cách thêm no trước danh từ hoặc tính từ + danh từ; động từ ở dạng khẳng định.
Ex: No music is allowed after eleven. [= Music isn't allowed after eleven.]
(Không được mở nhạc sau 11 giờ.)
There are no new houses in the village. [= There aren't any new houses in the village.] (Trong làng chẳng có ngôi nhà nào mới cả.)